Foliumzuur houdt hersenen en gehoor jong

30-11-2008 Ouderen die dagelijks een pil met vitamine B9 ofwel foliumzuur slikten, hadden drie jaar later een sneller brein en beter gehoor dan leeftijdgenoten, blijkt uit twee Nederlandse studies.

Naarmate de jaren vorderen gaat het gehoor achteruit en lopen bepaalde hersenfuncties terug. Het hoort bij het ouder worden, niets aan te doen. Of toch wel? In het kader van een Nederlands onderzoek slikten 728 mannen en vrouwen van 50 tot 70 jaar oud, drie jaar lang elke dag een vitaminepil of een neppil (placebo). Na afloop van die periode bleek het brein van de vitamineslikkers op sommige punten nog even goed te werken als dat van mensen die vijf jaar jonger waren. Ook de acheruitgang van het gehoor was bij de vitamineslikkers vertraagd. Het verschil met de placeboslikkers was klein maar duidelijk.

De pil die de proefpersonen mee naar huis kregen, bevatte foliumzuur (vitamine B9). Een gebrek aan deze vitamine veroorzaakt geboorteafwijkingen en gaat vaak samen met hart- en vaatziekte. Van foliumzuur is ook bekend dat het de hoeveelheid homocysteine in het bloed laat dalen. Dat is gunstig, want homocysteine is een schadelijk tussenproduct van de eiwitstofwisseling. Vermoedelijk is homocysteine slecht voor onder meer de hersenen en de bloedvaten (zie DHM blz 97). Alle deelnemers van de studie hadden een te hoog gehalte van homocysteine, waarschijnlijk een teken dat zij te weinig foliumzuur binnenkregen.

Omdat een tekort aan foliumzuur wijd verbreid is, wordt in Amerika verplicht extra foliumzuur aan graanproducten toegevoegd. Gevolg: slechts 1 procent van de Amerikaanse bevolking heeft een teveel van het schadelijke homocysteine in het bloed. In Nederland is dit percentage veel hoger.

Hoe dan ook, de proefpersonen kampten dus vermoedelijk met een tekort aan foliumzuur, dat werd gecorrigeerd met een dagelijks pilletje. De dosis was hoog: 800 mcg. Een standaard multi bevat 400 mcg. De gemiddelde Nederland krijgt dagelijks via de voeding tweehonderd microgram binnen. De aangevolen dagelijke hoeveelheid (ADH) voor deze vitamine is 300 mcg per dag.

Het dagelijks slikken van 800 mcg foliumzuur had een duidelijk meetbaar effect: De bloedspiegel van foliumzuur steeg met 576 procent, terwijl het gehalte van homocysteine gemiddeld met 26 procent daalde.

Foliumzuur en het brein

Van proefpersonen die drie jaar lang extra foliumzuur hadden geslikt, was de achteruitgang van het gehoor voor lage tonen langzamer verlopen dan bij de placeboslikkers. Het verschil was 0,7 decibel. De kleinste verandering in gehoor dat mensen kunnen waarnemen is 1,0 decibel. Maar toch: het aantal 75-jarigen dat een gehoorapparaat nodig heeft, zou met een derde kunnen verminderen als ouderen meer foliumzuur zouden binnenkrijgen, zo berekende een wetenschapper.

De achteruitgang van het gehoor voor hoge tonen werd niet beinvloed. Wellicht omdat gehoorverlies voor hoge tonen al voor het vijftigste begint.

Hoe foliumzuur het gehoor beschermt is onbekend. Een theorie: De vitamine verlaagt de homocysteïnespiegel in het bloed, waardoor er minder vaatvernauwing optreedt, waardoor de bloedtoevoer naar de gehoorzenuwen beter blijft.

Saillant detail: Het Wageningen Centre for Food Sciences heeft de toepassing van foliumzuur als middel tegen gehoorverlies gepatenteerd.

Foliumzuur en het brein

Foliumzuur beschermt ook de hersenen tegen aftakeling. Drie jaar foliumzuur slikken bezorgde de proefpersonen het equivalent van een 4,7 tot 6,9 jonger geheugen, aldus de Nederlandse onderzoekster Jane Durga. Vooral op het lezen en onthouden van woorden scoorden de foliumzuurslikkers beter dan de placeboslikkers.

Deze onderzoeksresultaten volgen op de hielen van een publikatie van een Amerikaanse studie, waaruit een zwak maar niet te miskennen verband bleek tussen een verhoogde foliumzuurspiegel in het bloed en een verlaagde kans op de ziekte van Alzheimer.


Hoe foliumzuur het brein tegen aftakeling beschermt is niet bekend. Misschien ook omdat het vaatvernauwling remt en zo de bloedtoevoer naar het brein beschermt.

Tip
Veel studies suggereren het grote belang van foliumzuur (en een bijbehorende lage homocysteine-spiegel) voor de gezondheid. Zorg daarom dat je voeding eet die rijk is aan foliumzuur, zoals volkoren graan, bieten, rapen, spruiten, spinazi, donkere bladgroentes, asperges, zalm, sinaasappelsap, kalfslever, soja, avocado, witte bonen en melk.
Slik daarnaast een multivitamine -en mineralenpreparaat dat (zoals de meeste) ten minste 400 mcg foliumzuur bevat. Ga niet zonder medische begeleiding pillen met alleen foliumzuur slikken, omdat het gevaar bestaat dat je dan andere vitamines uit balans brengt.

Bronnen
J. Durga et al. 'Effect of 3-year folic acid supplementation on cognitive function in older adults in the FACIT trial: a randomised, double blind, controlled trial'  Lancet 2007; 369: 208-216.

J. Durga. Annals of Internal Medicine, Jan. 2, 2007; vol 146: pp 1-9.

R.A. Dobie. Annals of Internal Medicine, Jan. 2, 2007; vol 146: pp 63-64.

In het boek De houdbare man, praktische gids voor een eeuwige jeugd, vind je meer feiten en tips over anti-aging voor mannen. Bestel nu via Bol.com.